E-Ticaret

Hiç şüphesiz bu geçirdiğimiz pandemi sürecinde Türkiye’de ve dünyada altın çağını yaşayan elektronik ticaret, kısaca e-ticaret, hepimizin olmazsa olmazlarından biri haline geldi. Artık herkesin oldukça aşina olduğu e-ticareti kısaca 7/24 ticaret imkânı veren internet üzerinden alışveriş şeklinde tanımlayabiliriz.

Geçmişten Günümüze E-Ticaret

E-ticaret belki de sandığımızdan çok daha eskiye dayanan bir kavram. İnternetin doğuşundan hemen sonra, 1990’larda ortaya çıkan e-ticaret her geçen gün gelişimi, kullanımı ve değeri artan en etkili satış yöntemi halini aldı.

1995’te Amazon ve eBay ilk e-ticaret platformları unvanını alırken, 1998’te e-ticaretin ülkemizde hepsiburada.com ile başladığını söyleyebiliriz.

E-ticaret günümüz aksine ilk ortaya çıktığı zamanlarda globalde yüksek etkiye sahip değilken ilerleyen yıllarda mobil cihazların gelişimine paralel büyüme gösterdi. Binlerce işletmenin internette yer almasını sağlayan e-ticaret müşterilerin ilgileri ve istekleri doğrultusunda büyüme göstererek bugünkü halini aldı.

Türkiye’deki Güncel Gelişmeler

Dünyada bu kadar gözde durumda olan e-ticaretin bir de ülkemizdeki güncel gelişmelerine göz atalım. Türkiye’de e-ticaret hacmi 2020 yılında Covid-19 salgınının büyük etkisiyle bir önceki yıla kıyasla %66 büyüme göstererek 226.2 milyar liraya ulaştı. 2021 yılında ise e-ticaret hacminin 400 milyar liraya ulaşması bekleniyor.

Ülkemizden başka bir güncel gelişme olarak 12 Mart’ta yürürlüğe giren Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu’nu gösterebiliriz. Yeni kanun ile e-ticaret üzerindeki denetimler arttırılırken gittikçe büyüyen e-ticaretin daha hızlı büyümesine teşvik edilmiş olunacağı söyleniyor.

Dünyada E-Ticaret

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) verileri en büyük 13 e-ticaret şirketinin Çin ve ABD merkezli olduğunu gösteriyor. Çin merkezli Alibaba e-ticaret hacminin zirvesinde bulunurken ABD merkezli Amazon ikinci sırada.

Dünyadan güncel bir gelişme olarak geçtiğimiz ay Amazon’un 500 binden fazla çalışanının ücretinde artış yapacağını duyurmasından bahsedebiliriz. Artan e-ticaret talebinden dolayı çalışan istihdamı ve çalışma koşulları tartışılan günlerde Amazon ücret artışına gideceğini duyurdu.

Dropshiping

Türkçe karşılığı stoksuz satış olan dropshipping son dönemin yaygın e-ticaret yöntemlerinden birisidir. Dropshipping yapan firma, mağazasında olan ürünlerin stoklarını tutmadan başka tedarikçi firmaların ürünlerini mağazalarına koyarak ürünleri kendi müşterileri ile buluşturabiliyor.

XML entegrasyonu adı verilen işlem ile satıcı firma satmak istediği ürünlerin fotoğraf, açıklama ve fiyat bilgilerinin olduğu dosyayı temin ederek kendi sitesine entegre eder. E-ticaret sitesine giren tüketiciler birçok farklı ürünü bu sayede tek mağaza içerisinde bulabilir. Satıcı firmanın siparişlerini tedarikçi firmaya yönlendirmesi ve tedarikçi firmanın da müşteriye kargolamasıyla da tedarik süreci ilerlemiş olur.

SEO

E-ticaret de sitenizin veya sayfanızın ilk aramalarda çıkması için arama motoru optimizasyonu (Search Engine Optimization, SEO) çok önemlidir. SEO, ücretsiz arama motorlarında trafik oluşturma aşamalarını kapsar ve amacı müşterilerin arama terimleri için Google, Yahoo, Bing vb. sitelerde üst sıralarda yer almaktır.

İlk olarak anahtar kelime araştırmasıyla başlanmalıdır. Müşterilerin kullanabileceği yüksek değerli arama terimlerini tanımlamak çok yararlı olacaktır. Bunun için ücretli ve ücretsiz şekilde kullanabileceğiniz araştırma aracı programları da mevcuttur. Fakat uygun kelimeler seçilirken; arama hacmi, rekabet ve alaka düzeyleri de unutulmamalıdır. Daha sonra sitenizin sayfalarının düzenlenmiş ve yapılandırılmış olması da sıranızı etkiler. Sayfa düzeninizi ve anahtar kelimeleriniz çarpıcı metinler ile optimize ederek tıklanmalarınızı arttırabilir ve satışlarını çoğaltabilirsiniz.

Avantajlar ve Dezavantajlar

Dünya çapındaki yaygınlığı ve bilinirliğine rağmen e-ticaret kendi içerisinde birçok avantaja ve dezavantaja sahip. E-ticaretin tanımlarken bahsettiğimiz 7/24 alışveriş yapma imkanının yanında işletmelerin maliyetlerini oldukça düşürmesi ve zaman tasarrufu sağlaması dikkat çekici özelliklerinden biri. Kullanıcı yorumlarıyla güven ve firma bilinirliğinin artması yeni müşteri bulmayı kolaylaştırıyor. Özetlemek gerekirse; e-ticaretin şirketlere yüksek kâr, müşterilere uygun fiyat getirdiğini söylenebilir.

E-ticaretin dezavantajlarına bakacak olursak; sitenin güvenlik açıklarının bulunabilmesi ve müşteri bilgilerine ulaşılabilme riski beraberinde müşteri güvensizliğine de sebep olabiliyor. Müşterilerin satıcı ve ürün ile yüz yüze deneyim yaşayamaması müşterilerin e-ticarete daha çekimser davranmasına yol açıyor. Müşteri için kargo bekleme ve iade sürecinin uzun zaman alması dezavantajlar içerisindeyken; satıcı için ciddi bir rekabet oluşturması e-ticaretin bir diğer dezavantajı.

E-ticaret günümüz dünyasına ve teknolojisine son derece uyum sağlarken gelecekte de büyümeye devam edeceğini açıkça gösteriyor. Her geçen gün kullanımı artan e-ticaretin daha bir sürü gelişimine ve yeniliğine tanık olacağız gibi gözüküyor.

Yazımızın devamında Penti E-ticaret Direktörü Mehmet Türkel ile gerçekleştirdiğimiz E-Ticaretin Gelişimi ve Geleceği konulu röportajı okuyabilirsiniz.

Pentide e-ticaret direktörü olarak görev ve sorumluluk alanlarınız nelerdir?

— E-ticaret direktörü olarak hem yurtdışı hem yurtiçi operasyonlarını yürütüyorum. Bunları dört ana başlık altında inceleyecek olursak iş geliştirme, yurtiçi ve yurtdışı e- ticaret operasyonları, satış konsantrasyonu ve dijital pazarlama olarak ayırabiliriz. Bu ekiplerin koordinasyonu, yönetimi ve aynı zamanda büyüme çalışmaları ile ilgili bir görev ve sorumluluk alanım var.

Geçmişte insanlarda internet üzerinden alışveriş yapmaya dair ciddi korkular vardı, günümüzde ise internet üzerinden alışveriş yapmak hem yaş hem sosyokültürel anlamda çok gelişim gösterdi. Bu süreci etkileyen faktörler neler ve gelişim sürecini nasıl yorumluyorsunuz?

— 2004 yılında e-ticaret dünyasına adım attığım zamanlarda yaptığım işi, internet üzerinden ürün satışını en yakınlarıma bile anlatamıyorum. Bir çok sorunun cevabını vermekte zorlandığım için bilgisayarcıyım diyerek kurtuluyordum. Bu nedenle bugün e-ticaretin hem Türkiye’de hem globalde büyük ölçeklere ulaşması, herkes tarafından bilinmesi ve kullanılması beni çok mutlu ediyor. Hem Türkiye’de hem dünyada değişen tüketici davranışları nedeniyle dijital alışveriş günden güne hızlı büyüyor ve e-ticaret büyük bir pay almaya başladı. Geçtiğimiz yıl Türkiye ekonomisinin %6.2’si dijital platformlardan yapılan işlerden gerçekleşirken bu yıl bu oran %12 — %13 seviyelerine geldi

Bu geçiş süreci kademeli oldu. Özellikle Y ve Z kuşağının e-ticarete muhteşem bir yönelimi mevcut. Bu durumun teknolojiye erişimin kolaylaşması, kolay ödeme seçenekleri gibi birçok nedeni var. Influencer marketing kanalı da e-ticaretin büyümesine katkı sağladı. Deneyimi bir başkasının üstüne gördüğünüz zaman karar vermeniz çok daha kolaylaşıyor dolayısıyla influencer marketing online alışverişi daha da yaygınlaştırdı.

Pandeminin e-ticaret üzerindeki etkileri neler oldu? Firmalar dünya durma noktasına gelmişken online alışverişi nasıl avantaja çevirdiler?

— E-ticaret perspektifinden bakıldığında tablolar pozitif. Çoğu e-ticaret firması pandemi ile birlikte 3–4 kat büyüme gördü. Offline süreçler durunca insanlar online alışverişi tercih etti. Çoğu şirket birkaç yılda alacağı mesafeyi altı ay gibi kısa bir süreç içinde aldı. Fakat bu ölçeğin artışına reaksiyon gösterebilmek çok daha önemliydi. Planlama sürecini iyi yönetemeyen firmalar mutsuz müşteriler yarattı. Kısacası pandemiyi e-ticarete katkı sağlayan bir dönem olarak tanımlıyorum, bu tarz süreçler hep bir gelişim fırsatı içeriyor.

E-ticaret sektörünün büyümesi ile birlikte ilerleyen zamanlarda perakende mağazacılık sektöründe bir daralma gördüm görüyor musunuz? Mağaza sayılarında bir azalma olacak mı?

— Offline trafik azaldığı için kendini devam ettiremeyen ve ciro-masraf dengesini kuramayan mağazaların kapanması gayet normal. Dünyada bir çok perakendeci bu nedenlerden ötürü mağaza kapatıyor fakat ben ilerleyen dönemlerde mağazacılığın biteceğini düşünmüyorum. Mağazalar aslında birer deneyim merkezine dönüşüyor. Örneğin kaykay satan bir firma mağazasına kaykay pisti inşa ediyor ya da ayakkabı satan bir firma mağazasına farklı zeminler koyarak müşterilerine ayakkabıyı farklı şekillerde test etme imkanı sunuyor. Dolayısıyla ilerleyen dönemde mağaza sayıları azalabilir fakan biteceğini düşünmüyorum. Offline ve online süreç arasındaki dengenin çok değerli olduğuna inanıyorum.

E-ticaret sektöründe çalışmak isteyen öğrencilere ve yeni mezunlara tavsiyeleriniz nelerdir?

— Penti olarak insan kaynağına çok değer veriyoruz. Her yıl staj dönemlerinde oldukça sayıda fazla öğrenci arkadaşımızı bünyemize stajyer olarak katıyoruz. Deneyim kazanmak çok önemli. E-ticaret özelinde de şunu söylemek isterim ki büyüyen rakamlarla birlikte sektörde kariyer ve iş fırsatları çok daha geniş. Bu nedenle sektördeki profesyonellerle iletişime geçmekten, CV paylaşmaktan ve fikirlerini iletmekten asla kaçınmasınlar. Mutlaka geribildirim alsınlar. İletişim konusunda da biz çok açığız. Her platformda konuşmak ve deneyimlerimizi aktarmak isteriz. Doğru yönlendirmeler ve tavsiyeler almak için Linkedin profilim üzerinden bana ulaşmaktan çekinmesinler. Uzun vadede istekli insanlara katkı değer sağlayıp sektörde yer almalarına vesile olmak isterim. (https://www.linkedin.com/in/turkelm/)

Eylül Burçak Akbulut ve Eymen Ata Dursunoğlu’nun yazısıdır.

KAYNAKÇA

https://www.hurriyet.com.tr/dunya/amazon-500-binden-fazla-calisaninin-ucretinde-artis-yapacak-41799544

https://www.milliyet.com.tr/ekonomi/urun-guvenligine-iliskin-kanun-ic-piyasada-kaliteyi-ve-guveni-artiracak-6500832

https://blog.logo.com.tr/e-ticaret-nedir-avantaj-ve-dezavantajlari-nelerdir/

http://www.nkariyer.com/eticaret/2015/9/10/e-ticaretin-avantajlari-ve-dezavantajlari-nelerdir

https://ata.com.tr/blog-detay/e-ticaret-seo-nedir-ve-neden-onemlidir-161

https://ata.com.tr/blog-detay/dropshipping-nedir-83

Boğaziçi Üniversitesi Yöneylem Araştırma Kulübü

Love podcasts or audiobooks? Learn on the go with our new app.